D\u00fcnyada her y\u0131l bir milyondan fazla bebek sinir sisteminin geli\u015fimiyle ilgili ya\u015fam boyu olumsuz sonu\u00e7lar yaratacak olan a\u011f\u0131r bir hastal\u0131kla birlik\u00adte do\u011fmaktad\u0131r. Bu hastal\u0131klar\u0131n nedenleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bilinmemektedir. Ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde birbirinden farkl\u0131 olan bu hastal\u0131klar\u0131n ortak y\u00f6n\u00fc beynin geli\u015fme a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131d\u0131r.\u00a0Beyin geli\u015fimi dolay\u0131s\u0131yla bili\u015fsel geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan genetik ve \u00e7evresel etmenlerin yan\u0131nda, beslenme son derece \u00f6nemlidir ve gebelikten itibaren, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 boyunca direkt etkileri vard\u0131r. Bireyin beyin geli\u015fimini hamilelik, 0-2 ya\u015f ve okul \u00f6ncesi d\u00f6nem diye \u00fc\u00e7e ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Beynimizde milyonlarca n\u00f6ron bulunur ve zeka geli\u015fimi bu n\u00f6ronlar aras\u0131nda yap\u0131lan ba\u011flant\u0131lar\u0131n yani sinapslar\u0131n artmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu geli\u015fim hamilelik d\u00f6neminden itibaren ba\u015flar. Dolay\u0131s\u0131yla anne aday\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bebe\u011fin beyin geli\u015fimini de direkt olarak etkiler. Anne aday\u0131n\u0131n sigara, alkol kullan\u0131mdan do\u011fal beslenmemesine kadar bir \u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olarak bebe\u011fin geli\u015fimini etkilenir. Zeka art\u0131ran besinlerin t\u00fcketilmesi \u00f6nemli oldu\u011fu gibi besin yetersizli\u011finin olu\u015fmamas\u0131, vitamin ve mineral eksikli\u011finin olmamas\u0131 bebe\u011fin beyin geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bunun yan\u0131nda katk\u0131s\u0131z besinler kullan\u0131lmamas\u0131, paketli \u00fcr\u00fcnlerden uzak kal\u0131nmas\u0131 ve do\u011fa beslenilmesi \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimini art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bebeklik d\u00f6nemi yani 0-2 ya\u015fa ge\u00e7ti\u011fimizde; en \u00f6nemlisi \u00e7ocu\u011fun ileriki hayat\u0131nda besin se\u00e7imlerini etkileyecek g\u0131da ile tan\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n do\u011fru ve etkin yap\u0131lmas\u0131d\u0131r\u2026Tabi bu d\u00f6nemde zeka geli\u015fimini etkileyen besinlerin se\u00e7imi \u00f6nemli oldu\u011fu gibi beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n oturmas\u0131 ve do\u011fal olmayan ( paket ve katk\u0131l\u0131 besinlerin) \u00e7ocuklara verilmemesi de \u00e7ok \u00f6nemlidir. Do\u011fumdan iki ya\u015f\u0131n sonuna kadar devam eden d\u00f6nem, \u00e7ocuklarda b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmenin en h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu, ya\u015fama sa\u011fl\u0131kl\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in en kritik d\u00f6nemdir. B\u00fcy\u00fcmenin en h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu bu d\u00f6nemde, bebek ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n beslenmesiyle ilgili al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu d\u00f6nemin ilk a\u015famas\u0131 anne s\u00fct\u00fcd\u00fcr ki beyin geli\u015fimini pozitif y\u00f6nde etkileyen temel fakt\u00f6rlerden biridir. Anne s\u00fct\u00fc bebe\u011fi enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 korudu\u011fu gibi her g\u00fcn bebe\u011fin ihtiyac\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fen vitamin mineral ya\u011f\u2026.gibi t\u00fcm \u00f6\u011feleri kar\u015f\u0131lar. Ara\u015ft\u0131rmalar anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn zeka geli\u015fimi \u00fczerindeki etkisinin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00d6zellikle okul \u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n performans\u0131nda anne s\u00fct\u00fc alm\u0131\u015f olmak \u00f6nemli bir fark yaratmaktad\u0131r. Bununla birlikte emzirme an\u0131nda anneye dokunan ve g\u00f6z temas\u0131 kuran bebe\u011fin beynindeki kan ak\u0131\u015f\u0131 ve sinaps denen n\u00f6ronlar aras\u0131 ba\u011flant\u0131lar art\u0131yor. Ayr\u0131ca emzirme s\u00fcrecinde annenin bebe\u011fiyle yumu\u015fak bir ses tonuyla konu\u015fmas\u0131, g\u00fclmesi, ona dokunmas\u0131 da \u00f6\u011frenme ve haf\u0131zay\u0131 da bar\u0131nd\u0131ran, genel olarak limbik sistem olarak bilinen yap\u0131y\u0131 etkiledi\u011fi ve zeka biliniyor<\/p>\n
6 ay sonras\u0131nda ek besine ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde ise Serbest-deneyci ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmak zeka geli\u015fimini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi bireysel geli\u015fim i\u00e7in de \u00e7ok \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n beyin geli\u015fimi ve zekas\u0131n\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 art\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde her \u015feyi a\u011f\u0131zlar\u0131na g\u00f6t\u00fcrerek ve t\u00fcm bu bilgileri beyne aktararak zekalar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yorlar. Bu nedenle \u00e7ocu\u011fun g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye atmayacak \u015fekilde, her \u015feye dokunmas\u0131na izin vermek gerekiyor. Aksi \u015fekilde davranmak ise beyin geli\u015fimini ters y\u00f6nde etkileyebilmektedir.<\/p>\n
Ek besin ile ba\u015flayan normal beslenme \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle katk\u0131l\u0131 ve paket \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7erisindeki kimyasal \u00f6\u011feler bebe\u011fin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7ok tehlikeli olabilmektedir. Yeti\u015fkin bir bireyin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve imm\u00fcn sisteminin g\u00fcc\u00fc bir bebek ile e\u015f de\u011fildir. Yeti\u015fkin bir bireyin kolayl\u0131kla t\u00f6lere edebilece\u011fi ve v\u00fccuduna zarar verebilecek bile\u015fenleri v\u00fccuttan atabilecekken, bebek ve \u00e7ocuklar i\u00e7in tehlikelidir. Haz\u0131r mamalar, meyve p\u00fcreleri ve \u00f6zellikle raf \u00f6mr\u00fc uzun olan paket \u00fcr\u00fcnler bebekler i\u00e7in mental(beyinsel) ve fiziksel geli\u015fimi i\u00e7in yararl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130lk \u00e7ocuk d\u00f6nemi (2-6 ya\u015f) ise beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n oturmu\u015f olmas\u0131, el koordinasyonu ve besinleri tan\u0131mas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Yarg\u0131lar\u0131n, temel bilgilerin olu\u015fmaya ve iyi ve yanl\u0131\u015f\u0131n oturtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklara kendi i\u00e7in yararl\u0131 ve kendi i\u00e7in zararl\u0131 besinlerin anlat\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Psikologlar\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi gibi \u00e7ocu\u011fu birey olarak kabul etmek ve zararl\u0131 besinlerin etkilerini bu d\u00f6nemde etkin bir \u015fekilde anlat\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Zekan\u0131n bu d\u00f6nemin sonlar\u0131na do\u011fru yani be\u015f ya\u015f\u0131nda yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80\u2019nin olu\u015fmu\u015f olmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. \u00c7ocu\u011fu t\u00fcm hayat\u0131 boyunca etkileyecek zihinsel-anatomik yap\u0131lar, beceriler ve sosyal \u00f6zellikler bu d\u00f6nemde geli\u015fir. Bu nedenle \u00e7ocu\u011fun zeka geli\u015fimi i\u00e7in en \u00f6nemli d\u00f6nemler okul \u00f6ncesi y\u0131llar\u0131d\u0131r. Bu y\u0131llarda \u00e7ocu\u011fun ki\u015filik geli\u015fimin temeli de at\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
5 ya\u015f\u0131ndan sonra yap\u0131lacak bir \u015fey kalmad\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin. Bili\u015fsel geli\u015fime arac\u0131l\u0131k eden b\u00f6lgelerin geli\u015fiminin en sona kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle bey\u00adnin be\u015f lobundan biri olan frontal lob geli\u015fimi, ergenlik d\u00f6neminde de devam eder. Frontal lob; planlama, strateji \u00fcretme, problem \u00e7\u00f6zme, uy\u00adgunsuz uyaranlar\u0131 engelleme, dikkat, haf\u0131za gibi fonksiyonlar\u0131 d\u00fczenler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnyada her y\u0131l bir milyondan fazla bebek sinir sisteminin geli\u015fimiyle ilgili ya\u015fam boyu olumsuz sonu\u00e7lar yaratacak olan a\u011f\u0131r bir hastal\u0131kla birlik\u00adte do\u011fmaktad\u0131r. Bu hastal\u0131klar\u0131n nedenleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bilinmemektedir. Ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":896,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66],"tags":[80,25,27,79],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/273"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":898,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/273\/revisions\/898"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/896"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.mokandanisman.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}